Geplaatst op

Over Sanne van Tongeren

Over Sanne van Tongeren

Figura, Dutch Academy of Figurative Sculpture is opgericht door Sanne van Tongeren. De intensieve tweejarige opleiding Sculpture biedt een lesprogramma waarin de tijd genomen wordt voor observatie. Er wordt hoofdzakelijk naar levend model gewerkt. Studenten krijgen les van docenten die zijn afgestudeerd aan The Florence Academy of Art, een gerenommeerde klassieke academie voor realistische figuratieve beeldende kunst. Bij Figura ligt het accent op het ambacht, op kwaliteit boven kwantiteit, en op vakmanschap als voorbereiding op kunstenaarschap. Wat zich niet kan vernieuwen, is ouderwets.

“Sanne van Tongeren has an uncanny ability to bring questions to students and professionals alike that they would have never thought to ask themselves, opening them up to numerous more possibilities in their pursuit of figurative sculpture.” 

Robert Bodem, founding director of The Florence Academy of Art Sculpture Program.

Waarom ik docent ben geworden

Ik ben van mening dat we de taal van de figuratieve beeldhouwkunst wel verstaan, maar de grammatica die nodig is om ons verstaanbaar te maken kwijt zijn. We weten de schoonheid van het menselijk lichaam wel te waarderen, maar kunnen haar met onze eigen handen niet zo goed reproduceren. Dat heeft te maken met het feit dat in het kunstonderwijs weinig aandacht besteed wordt aan kennis (fysionomie, anatomie) en vaardigheden (observatie) die ten grondslag liggen aan het kunnen uitdrukken van gelijkenis en beweging in het menselijk lichaam.

Als je figuratief wilt werken en als het het menselijk lichaam is waarmee je je verhaal wilt vertellen, dan moet je goed leren observeren. Je moet weten hoe het lichaam in elkaar steekt en hoe je de specifieke eigenschappen van vorm observeert, je moet gevoel voor proporties ontwikkelen om vervolgens in je beelden te kunnen spelen met dynamiek en ‘gesture’. Dat goed leren observeren belangrijk is, heeft ook nog een andere reden. Het maakt ons tot meer bewuste en meer empathische mensen. Ook die vaardigheid kan geleerd en doorgegeven worden.

Zoals een documentairemaker ons op een indringende manier naar de werkelijkheid leert kijken, zo wil ik als beeldhouwer naar mensen leren kijken. En zoals de documentairemaker door de verbeelding van de werkelijkheid een verhaal vertelt, zo zoek ik in mijn modellen naar een verhaal.

‘The narrative is in the body’ is een van de wijze lessen die ik leerde van mijn docent Robert Bodem (oprichter van de beeldhouwafdeling van The Florence Academy of Art). Hij bedoelde daarmee dat er een prachtig verhaal besloten ligt in de compositie van het lichaam zelf. En dat symbolische en decoratieve toevoegingen pas een bijdrage kunnen leveren als dat verhaal helder is.

Ik geef les in de grammatica van het menselijk lichaam: hoe het lichaam functioneert en hoe je via het menselijk lichaam in klei een verhaal kunt vertellen. En ik wil dat mensen deze vorm van figuratieve beeldhouwstudie ook in Nederland weer kunnen studeren.

Ik houd van lesgeven en put er voldoening uit wanneer ik zie hoe studenten zich ontwikkelen, voortgang maken en hun weg gaan. Mijn onderwijsloopbaan ben ik begonnen als docent klassieke talen. Een aantal jaren later verhuisde ik naar Italië om te studeren aan de beeldhouwafdeling van The Florence Academy of Art. Daar ging ik vervolgens lesgeven en dat doe ik nog steeds aan die academie, zij het nu alleen in workshops, omdat ik inmiddels ben teruggekeerd naar Amsterdam.

In Amsterdam verenigde ik mijn liefde voor onderwijs, taal en beeldhouwkunst in de oprichting van een academie voor figuratieve beeldhouwkunst: Figura, Dutch Academy of Figurative Sculpture.

Hoe ik les geef

Ik werk met mijn studenten samen. Tijdens de werkbesprekingen zoeken we samen naar verbeterpunten, en soms boetseer ik naast hen mee. Het is een oud principe, meester-en-gezel, waarbij de meester contact houdt met de leerling, ziet wat er tijdens de modelsessie gebeurt en op de achtergrond als voorbeeld kan dienen.

Een belangrijk doel van het onderwijs is dat studenten zich bewust worden van hun manier van kijken, van hun leerproces, en dat zij het belang inzien van concentratie, toewijding en aandacht.

Ik kijk met studenten naar klassieke en eigentijdse voorbeelden in de beeldhouwkunst en stel hen vragen: waarom spreekt dit beeld je aan? Waarin zit de kracht van de beeldtaal? Is dat in de beheersing van de anatomie, in de overdrijving, in de afwerking, in de suggestie van beweging of leven, in de stilering? Door over die vragen na te denken, leren ze kritisch naar hun eigen werk en de zeggingskracht ervan te kijken. Hun eigen beeldtaal wordt helderder. En als ze het werk van anderen en van henzelf leren analyseren, leren ze uiteindelijk ook om het vak aan anderen over te dragen.

Waar geef ik les in

Figura is een platform voor figuratieve beeldhouwkunst, waarin plaats is voor zowel creatie als kunstbeschouwing. Ik leer studenten om de menselijke figuur gelijkend en in een overtuigende pose weer te geven in drie dimensies (klei) en op papier. Ik leer ze observeren en reflecteren op wat ze zien. Ik begeleid ze op weg naar eigen werk en moedig ze aan om het vak dat ze op weg heeft geholpen weer door te geven.

Interesse?

Meer weten over wat ik doe en mijn workshops? Neem dan contact met mij op.

Telefoon: 06-15403583
E-mail: info@figura-sculpture.com